Trong chương trình Ngữ văn lớp 10, truyện ngắn [b][url=https://vntre.vn/tom-tat-chu-nguoi-tu-tu-a7395.html]tóm tắt truyện chữ người tử tù[/url][/b] của Nguyễn Tuân là một tác phẩm nổi bật, giúp học sinh hiểu rõ hơn về nghệ thuật viết văn của Nguyễn Tuân cũng như giá trị nhân văn sâu sắc mà truyện mang lại. Đây là một tác phẩm chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa về cuộc sống, về con người, đặc biệt là về tinh thần bất khuất và tôn vinh cái đẹp trong cuộc sống. Tác phẩm là một câu chuyện về cái đẹp và nhân cách con người trong hoàn cảnh đối mặt với nghịch cảnh.
[b]1. [b]Giới thiệu chung về tác giả Nguyễn Tuân và tác phẩm[/b][/b]
Nguyễn Tuân (1910 – 1987) là một nhà văn nổi tiếng trong nền văn học Việt Nam hiện đại. Ông là một nghệ sĩ tài hoa và có phong cách sáng tác độc đáo, với một tình yêu lớn dành cho cái đẹp và nghệ thuật. Những tác phẩm của Nguyễn Tuân luôn mang đậm dấu ấn của sự tìm kiếm và tôn vinh cái đẹp, cái tài hoa và phẩm giá con người. Ông được xem là một bậc thầy về ngôn từ với lối viết tài hoa, uyển chuyển và trau chuốt.
Truyện ngắn [i]Chữ người tử tù[/i] được sáng tác trong bối cảnh xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX – thời điểm mà triều đình phong kiến đang suy thoái và thực dân Pháp bắt đầu xâm lược nước ta. Tác phẩm được trích trong tập [i]Vang bóng một thời[/i], một tập truyện thể hiện rõ nét tư tưởng và nghệ thuật của Nguyễn Tuân, miêu tả về những con người tài hoa, nhưng cũng đầy bi kịch trong một thời kỳ chuyển giao giữa các giá trị cũ và mới.
[b]2. [b]Tóm tắt nội dung truyện ngắn "Chữ người tử tù"[/b][/b]
[i]Chữ người tử tù[/i] kể về Huấn Cao, một nhân vật lịch sử có thật – một nhà nho tài hoa, có tài viết chữ đẹp nhưng lại bị triều đình kết án tử vì chống lại triều đình. Ông bị giam giữ trong ngục, chờ ngày hành hình. Tại đây, Huấn Cao gặp viên quản ngục, một người yêu cái đẹp, biết thưởng thức và ngưỡng mộ tài năng của ông.
Viên quản ngục luôn ao ước có được bức thư pháp do Huấn Cao viết. Trong suốt thời gian Huấn Cao bị giam giữ, quản ngục đối xử tử tế, nhưng ông không dám bày tỏ mong muốn của mình vì sợ Huấn Cao không đồng ý. Đến khi Huấn Cao biết được tấm lòng chân thành của viên quản ngục, ông đã đồng ý viết chữ tặng, dù biết rằng mình chỉ còn ít thời gian trước khi bị hành hình.
Cảnh tượng Huấn Cao cho chữ diễn ra trong không gian ngục tù tăm tối, bẩn thỉu nhưng lại mang tính trang trọng, thiêng liêng. Trong khoảnh khắc đó, cái đẹp của nghệ thuật, phẩm giá con người đã chiến thắng sự tăm tối của nhà tù và quyền lực của cái ác. Huấn Cao khuyên viên quản ngục hãy giữ tấm lòng thanh cao và rời bỏ chốn tăm tối này để sống một cuộc đời tốt đẹp hơn.
[b]3. [b]Phân tích nhân vật Huấn Cao[/b][/b]
Huấn Cao là một hình tượng anh hùng tài hoa, đầy khí phách, đại diện cho phẩm chất cao quý của con người Việt Nam. Ông không chỉ là người có tài viết chữ đẹp, mà còn là người có bản lĩnh và nhân cách lớn. Huấn Cao không sợ cường quyền, luôn kiên định với lý tưởng của mình, dù biết rằng mình sẽ phải đối diện với cái chết. Tài năng và nhân cách của Huấn Cao kết hợp thành một hình tượng đẹp đẽ, sáng ngời trong lòng người đọc.
Trong mối quan hệ với viên quản ngục, ban đầu Huấn Cao tỏ ra lạnh lùng, thậm chí không màng đến sự đối xử tử tế của viên quản ngục. Nhưng khi nhận ra viên quản ngục là một người yêu cái đẹp, biết trân trọng tài năng và nghệ thuật, Huấn Cao đã thay đổi thái độ, sẵn sàng trao tặng bức thư pháp cuối cùng của mình. Qua đó, ta thấy được tấm lòng bao dung và cao thượng của Huấn Cao, luôn biết trân trọng những con người có tâm hồn thanh cao, dù họ đang ở bên kia của quyền lực.
[b]4. [b]Phân tích nhân vật viên quản ngục[/b][/b]
[img]https://bizweb.dktcdn.net/100/356/776/articles/4.png?v=1711225718337[/img]
Viên quản ngục là một nhân vật đầy mâu thuẫn, sống và làm việc trong môi trường ngục tù nhưng lại có tâm hồn thanh cao, biết yêu quý và trân trọng cái đẹp. Ông là người có lòng kính trọng đối với tài năng và phẩm cách của Huấn Cao, dù biết rằng Huấn Cao là một [b][url=https://www.tumblr.com/soanvan-11]nghị luận chữ người tử tù[/url][/b]. Sự mâu thuẫn giữa quyền lực mà ông nắm giữ và tâm hồn yêu nghệ thuật đã tạo nên một nhân vật quản ngục đầy chiều sâu và đáng trân trọng.
Hành động kính cẩn của viên quản ngục khi nhận chữ từ Huấn Cao thể hiện sự đầu hàng của quyền lực trước cái đẹp. Trong cảnh cho chữ, viên quản ngục không còn là người nắm quyền hành, mà trở thành một người học trò ngoan ngoãn, kính phục người thầy – người nghệ sĩ tài hoa Huấn Cao. Sự chuyển biến này nhấn mạnh giá trị của nghệ thuật và cái đẹp, đồng thời khẳng định rằng cái đẹp có sức mạnh vượt qua mọi rào cản và quyền lực.
[b]5. [b]Giá trị nghệ thuật và nhân văn của tác phẩm[/b][/b]
Truyện ngắn [i]Chữ người tử tù[/i] không chỉ thu hút người đọc bởi cốt truyện đặc sắc, mà còn bởi giá trị nghệ thuật và nhân văn sâu sắc. Nguyễn Tuân đã sử dụng ngôn ngữ giàu tính hình tượng, kết hợp với nghệ thuật đối lập trong xây dựng tình huống và nhân vật. Sự tương phản giữa ngục tù tối tăm và bức thư pháp thanh cao, giữa người tử tù và viên quản ngục đã tạo nên kịch tính và tính hấp dẫn cho tác phẩm.
Về mặt nhân văn, tác phẩm khẳng định sức mạnh của cái đẹp và phẩm giá con người. Cái đẹp, dù trong hoàn cảnh tăm tối nhất, vẫn có thể tỏa sáng và chiến thắng cái ác, cái xấu. Phẩm giá con người, dù trong tình huống đối diện với cái chết, vẫn có thể được giữ vững và tôn vinh. Đây là những giá trị sâu sắc mà Nguyễn Tuân muốn gửi gắm qua câu chuyện về Huấn Cao và viên quản ngục.
[b]6. [b]Kết luận[/b][/b]
Truyện ngắn [b][url=https://www.vevioz.com/soanvan_11]chữ người tử tù viết văn[/url][/b] của Nguyễn Tuân là một tác phẩm xuất sắc trong chương trình Ngữ văn lớp 10. Với nghệ thuật kể chuyện độc đáo, nhân vật sâu sắc và thông điệp nhân văn mạnh mẽ, truyện đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc. Qua câu chuyện về Huấn Cao và viên quản ngục, Nguyễn Tuân đã tôn vinh sức mạnh của cái đẹp và phẩm giá con người, khẳng định rằng trong bất kỳ hoàn cảnh nào, con người vẫn có thể giữ vững lòng tự trọng và sự cao thượng của mình. Tác phẩm là một bài học về tinh thần bất khuất và lòng yêu cái đẹp, đồng thời là lời nhắc nhở về giá trị của nghệ thuật và nhân cách trong cuộc sống.
